Zmiana wzorców zachowania – warunkowanie.

Czasem zastanawiamy się w jaki sposób dokonać zmiany, którą staramy się wprowadzić od dłuższego już czasu. Bez względu na to, czy chcemy zrzucić kilka kilogramów, czy też uruchomić nową firmę, istotne jest przestrzeganie 6 kluczowych kroków prowadzących do zmiany wzorca.

NLP zwraca baczną uwagę na czynniki kierujące naszym zachowaniem. Są to przyjemność i cierpienie. Zatem aby zmienić nasze zachowanie musimy zmienić to, z czym kojarzymy oba te odczucia. Prowadzi do tego 6 kroków:

  1. Podjęcie decyzji i postawienie celu.
    Na tym etapie bardzo ważna jest decyzja, że dokonamy zmiany. Jest to kluczowa sprawa, gdyż jeśli jesteśmy oddani celowi, w końcu znajdziemy jakiś sposób, w jaki go zrealizujemy. Najprostszym przykładem jest osoba uzależniona. Przymusowe leczenie, nawet połączone z podawaniem środków zastępczych, rzadko kiedy przynosi pożądane rezultaty, podczas gdy ludzie w pełni zdeterminowani do dokonania zmiany zawsze znajdą jakiś sposób realizacji zamierzeń. Oczywiście wiąże się to zazwyczaj z punktem drugim, którym jest…
     
  2. Łączenie przyjemności z działaniem, a cierpienia z brakiem zmiany.
    Ludzki system podejmowania decyzji można łatwo przyrównać do wagi: po jednej stronie znajdują się rzeczy przynoszące nam przyjemność, po drugiej sprawiające cierpienie. Przykładowo, dla większości ludzi zabicie drugiej osoby jest niezwykłym cierpieniem. Tego typu zbrodnia nie przynosi żadnych korzyści, jedynie cierpienie w postaci wyrzutów sumienia, bycia odrzuconym przez społeczeństwo, pozbawionym wolności itp. Dla niezrównoważonych psychicznie morderców jest to sposób rozładowania stresów, często napięcia seksualnego, czy też dowartościowania się, przy czym kara wynikająca z popełnienia tego typu czynu nie jest dla nich wielką karą. Podobnie z paleniem tytoniu: dla większości palaczy zerwanie z nałogiem oznacza wiele cierpienia, np. przybranie na wadze, nerwowość, zmiana wizerunku, podczas gdy są przekonani, że negatywne skutki palenia mogą dotknąć wszystkich, ale ich akurat ominą. Kluczem więc jest wytworzenie w umyśle osoby zainteresowanej odpowiednich przekonań i skojarzeń. Można ten proces przyrównać do procesu tresowania zwierząt, gdy wytwarzamy pozytywne skojarzenia z pożądanym zachowaniem nagradzając je np. smakołykiem.
     
  3. Przełamanie i zaburzenie wzorca.
    Każdy z nas reaguje w określony sposób na specyficzne bodźce. Często są to reakcje wyuczone i nawykowe. Tak naprawdę każde zachowanie można zmienić, trzeba jednak przede wszystkim przełamać przyzwyczajenie. Taki wzorzec zachowań można przyrównać do płyty gramofonowej, która puszczona za każdy razem gra tą samą określoną muzykę. Jeśli jednak porysujemy płytę, nigdy więcej nie będziemy mogli zagrać tego utworu w ten sam sposób. Podobnie jest z naszym zachowaniem. Najlepszym sposobem na wyciągnięcie kogoś ze stanu depresji jest zrobienie czegoś niezwykłego, a nawet szokującego, czego większość osób by się nie spodziewała. Podobnie, gdy ktoś nam przerwie pracę, na której jesteśmy skupieni, będziemy mieli trudności z przypomnieniem sobie o czym myśleliśmy i „wypadniemy z rytmu”.
     
  4. Alternatywne zaspokojenie potrzeb, które zaspokajał stary wzorzec.
    Kolejnym elementem powinno być zaspokojenie dawnych potrzeb płynących ze zmienianego wzorca. Przykładowo, dla młodego palacza papierosy mogą być sposobem odstresowania się, pokazania swojej niezależności i siły. Można znaleźć substytut tych korzyści i np. w celu odstresowania się można żuć gumę, okazaniu buntu – niekonwencjonalny strój, a siły nowy, pewniejszy siebie sposób zachowywania.
     
  5. Uwarunkowanie wzorca dla uzyskania jego trwałości.
    Bardzo istotny jest kolejny krok. Chcąc wprowadzić stałą zmianę w naszym zachowaniu powinniśmy wyobrazić sobie sytuację, w której normalnie postąpilibyśmy w stary sposób, lecz tym razem reagującego w nowy, korzystniejszy sposób. Doskonałym dowodem na skuteczność wyobraźni są badania przeprowadzone na sportowcach. Wykazały one, ze ciało biegaczy reaguje na wyobrażony sobie start podnosząc tętno krwi oraz wyzwalając zastrzyk adrenaliny do krwi.
     
  6. Podjęcie działania – wykreowanie momentum.
    Poprzednie kroki były przygotowaniem do właściwego zastosowania zmiany, gdyż zachodzi ona dopiero w momencie podjęcia działania. Nie jest już teoretyczna, lecz staje się praktycznym, zmienionym zachowaniem. W tym momencie zaczynamy kreować nowe nawyki, oraz udowadniamy sobie, że możemy wpływać na swoje zachowanie.

Dodaj komentarz do 'Zmiana wzorców zachowania – warunkowanie.'